You Are Here: Home » Αρθρα » Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

Απο το ομώνυμο βιβλίο του νευροβιολόγου καθ. Πανεπιστημίου Gerald Hüther που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πολύτροπο

 

Τι συγκρατεί τη συνοχή του καθενός στο βάθος

Όταν οι πρώτοι μονοκύτταροι οργανισμοί άρχισαν να συνδέονται και να γίνονται πολυκύτταροι, από τους οποίους προέκυψαν μετά οι πρώτοι μύκητες, τα φυτά και τα ζώα, εκείνο που συγκρατούσε αυτά τα πρώτα κύτταρα ενωμένα ήταν, τότε κιόλας, αυτό που είναι και σήμερα: μια ιδιότητα της επιφάνειάς τους. Τα κύτταρα αυτά είχαν καταφέρει να αποθηκεύσουν στον πυρήνα τους υπό μορφή συγκεκριμένων ακολουθιών νουκλεϊνικού οξέος τις πληροφορίες για την κατασκευή ορισμένων λευκωμάτων και να χρησιμοποιούν τις γενετικές αυτές πληροφορίες για να αναπτύσσουν μια γενετική μεμβράνη, που είχε την τάση να έρχεται σε στενή αλληλεπίδραση με τη μεμβράνη άλλων, παρόμοιων κυττάρων. Μόρια προσκόλλησης ονομάζουν οι βιολόγοι αυτή τη συνδετική ουσία, που και σήμερα φροντίζει για τη συνοχή των κυττάρων μας. Εκείνο που απειλεί τη συνοχή και την από κοινού λειτουργία κυτταρικών ενώσεων είναι διαταραχές, μεταβολές του εξωτερικού τους κόσμου. Σε πολυκύτταρους οργανισμούς, δηλαδή και σ’ εμάς τους ανθρώπους, για τα κύτταρα που βρίσκονται στο εσωτερικό τους, εξωτερικός κόσμος είναι ένας «εσωτερικός κόσμος» του οργανισμού που δημιουργήθηκε και διατηρείται μέσω της από κοινού λειτουργίας όλων αυτών των κυττάρων.

Οι εξωτερικές «αναταράξεις» και η εξισορρόπηση

Ο εσωτερικός μας κόσμος δε, χάρη σε πολλές άλλες επινοήσεις των γονιδίων μας, που μας είναι πια ευτυχώς σχεδόν όλες γνωστές, δέχεται επιδράσεις από τον εξωτερικό κόσμο μόνο πια στο μέτρο που οι επιδράσεις αυτές είναι απολύτως απαραίτητες προκειμένου ο οργανισμός να παραμένει στη ζωή και να μπορεί να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις αυτού του εξωτερικού κόσμου. Από τις «ανοιχτές» αυτές περιοχές, όπως είναι το δέρμα, το έντερο και τα αισθητήρια όργανα, εισρέουν μεταβολές του εξωτερικού κόσμου στον εσωτερικό μας κόσμο και διαταράσσουν την εκεί υφιστάμενη τάξη. Σχεδόν όλες αυτές της διαταραχές μπορούμε να τις εξισορροπήσουμε με τη βοήθεια διαφόρων συστημάτων συντήρησης της εσωτερικής μας τάξης: με τη δράση του ανοσοποιητικού μας συστήματος, του ορμονικού συστήματος και του περιφερικού, συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού νευρικού δικτύου. Τα μεγάλα αυτά ρυθμιστικά μας συστήματα που διασφαλίζουν και αποκαθιστούν τη συνοχή του σώματος αναγνωρίζουν αφ’ εαυτού τους πολλές διαταραχές και αντιδρούν σ’ αυτές με τρόπο ανάλογο, δοκιμασμένο επί εκατομμύρια χρόνια. Όσο δεν συμβαίνει κάτι που να ξεπερνά τις ικανότητές τους παραμένουμε υγιείς και ζωντανοί. Όσο καλύτερα είμαστε σε θέση να προβλέψουμε τι θα μας προκύψει, τι θέτει σε κίνδυνο την εσωτερική μας τάξη, τόσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά μπορούν και τα εσωτερικά μας ρυθμιστικά συστήματα να φροντίσουν για τη διατήρηση της εσωτερικής μας τάξης. Για το σκοπό αυτό έχουμε έναν εγκέφαλο που μπορεί μέσω των αισθητηρίων οργάνων να αντιληφθεί και να επεξεργαστεί μεταβολές του εξωτερικού μας κόσμου. Όποιος διαθέτει αισθητήρια όργανα με τα οποία δεν μπορεί να αντιληφθεί εγκαίρως τους κινδύνους που τον απειλούν και όποιος διαθέτει ένα μυαλό που δεν είναι σε θέση να συγκρίνει τις εισερχόμενες αισθητήριες εντυπώσεις με τις πληροφορίες που ήταν ήδη αποθηκευμένες ως εμπειρίες και να αντιδράσει κατάλληλα σε μια απειλητική μεταβολή του εξωτερικού κόσμου, αυτός «έχει πεθάνει» χωρίς ν’ αφήσει απογόνους. Οι πρόγονοι πολλών ζώων που ζουν ακόμη σήμερα δεν είχαν αυτή τη μοίρα, ούτε κι ο άνθρωπος μέχρι στιγμής. Γι’ αυτό και βρισκόμαστε κι αυτά κι εμείς ακόμη στη ζωή.

Το μυστικό είναι η προσαρμογή

Ζούμε σ’ ένα λιγότερο ή περισσότερο ραγδαία, πάντως όμως διαρκώς, μεταβαλλόμενο κόσμο. Γι’ αυτό και οι αντιδράσεις που εκπορεύονται από τον εγκέφαλο για την αντιμετώπιση κάποιας απειλής που έπεσε στην αντίληψή μας πρέπει να αλλάζουν, να προσαρμόζονται, να αναδιαμορφώνονται. Όποιος διέθετε έναν εγκέφαλο με ιδιαιτέρως δυσμετάβλητη δικτύωση, που δεν ήταν σε θέση ν’ απαντήσει σε νέου είδους απειλές έναντι της εσωτερικής τάξης με νέου είδους αντιδράσεις, αφανίστηκε επίσης, τουλάχιστον τότε, όταν ο μέχρι τότε κόσμος του άρχισε να μεταβάλλεται πολύ έντονα. Κάποια ζώα και (κάποιοι) άνθρωποι έχουν τόσο προσαρμοστικό εγκέφαλο που μπορούν να διατηρήσουν την εσωτερική τους τάξη ακόμα και σ’ έναν κόσμο που μεταβάλλεται εξαιρετικά γρήγορα. Γι’ αυτό και τόσο αυτά, όσο κι εμείς ζούμε (ακόμη). Όταν ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε μεταβάλλεται τόσο γρήγορα, ώστε να υπερβαίνει τη δυνατότητα προσαρμογής των διασυνδέσεων που υπάρχους ήδη ανάμεσα στα νευρικά κύτταρα του μυαλού μας, όταν οι αντιδράσεις που χθες ακόμη επαρκούσαν για τη διατήρηση της εσωτερικής μας τάξης παύουν σήμερα κιόλας να είναι κατάλληλες κι αρχίζουμε να νοιώθουμε πως δε έχουμε ούτε πρόκειται να έχουμε, ούτε αύριο, ούτε μεθαύριο, τίποτε ν’ αντιτάξουμε στην ταχύτητα και την πολλαπλότητα των απειλών που μας κατακλύζουν, τότε επέρχεται αταξία στον εγκέφαλό μας και στα μεγάλα ρυθμιστικά συστήματα που αυτός διευθύνει, τα οποία εξασφαλίζουν την εσωτερική μας τάξη. Το νοιώθουμε πως, αν δεν καταφέρουμε να ανακτήσουμε και να διατηρήσουμε για κάποιο χρονικό διάστημα αυτή την εσωτερική μας τάξη, θα πεθάνουμε. Μας πιάνει φόβος και αναζητάμε απελπισμένα μια λύση, για να αναστείλουμε αυτό το φόβο και την ανεξέλεγκτη αντίδραση στρες που τον συνοδεύει, να ξαναβρούμε τη χαμένη μας ισορροπία και να επαναφέρουμε την εσωτερική αρμονία που καταστράφηκε.

Η εσωστρέφεια και η αναισθησία δεν είναι λύση

Προκειμένου να επιφέρει μια ισορροπία ανάμεσα στον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλει, ένας άνθρωπος μπορεί να προσπαθήσει να μην αντιλαμβάνεται πια τόσες πολλές από τις ενοχλητικές επιδράσεις αυτού του κόσμου. Για το σκοπό αυτό πρέπει να γίνει πιο κλειστός, να απευαισθητοποιηθεί και να αποστρέφει την προσοχή του από όλα εκείνα που τον κατακλύζουν και δεν είναι σε θέση ν’ αντιμετωπίσει. Γίνεται έτσι εσωστρεφής, ο κόσμος του γίνεται όλο και πιο ξένος και διατρέχει τον κίνδυνο να χάσει αυτό που επίσης χρειάζεται για να επιβιώσει: την παρακίνηση από ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο, ώστε να μην ατονήσουν οι ρυθμιστικοί μηχανισμοί που χρησιμεύουν για τη διατήρηση τις εσωτερικής του τάξης. Μπορεί επίσης να προσπαθήσει να θέσει υπό έλεγχο τις επιδράσεις αυτές που έρχονται από τον κόσμο που τον περιβάλλει και τον παρενοχλούν κι αποτελούν λόγω της μεταβλητότητάς τους διαρκεί απειλή. Για το σκοπό αυτό πρέπει να επιχειρήσει να κυριαρχήσει πάνω σε τούτον τον κόσμο του – κι ο κόσμος του αυτός είναι πάντα οι άλλοι άνθρωποι, από τις δραστηριότητες, τις επιθυμίες, τις απαιτήσεις και τις επιδράσεις των οποίων απειλείται. Πρέπει να ασκήσει εξουσία, να κάνει τους άλλους να συμπεριφέρονται όπως του αρέσει, είτε με το ζόρι είτε με κάπως πιο συγκαλυμμένο τρόπο. Γίνεται έτσι σκληρός κι ανάλγητος, άσπλαχνος, διατρέχει δε τον κίνδυνο να χάσει, μέσα στον κόσμο που έχει φτιάξει ο ίδιος στα μέτρα του, εκείνο που χρειάζεται για την επιβίωσή του: την μετακίνηση από έναν ολοένα μεταβαλλόμενο εξωτερικό κόσμο, ώστε να μην ατονήσουν οι ρυθμιστικοί μηχανισμοί που χρησιμεύουν για τη διατήρηση της εσωτερικής του τάξης.

Ν’ αντλείς δύναμη από την πίστη και την αγάπη

Τέλος, μπορεί ένας άνθρωπος να προσπαθήσει να πάρει βοήθεια από άλλους, να χρησιμοποιήσει τη δύναμή τους, την ακτινοβολία τους, τις συνταγές της επιτυχίας τους, τις γνώσεις και τις ικανότητές τους προς όφελός του, προκειμένου να αποτρέψει τις απειλές του κόσμου που τον περιβάλλει. Αυτοί οι «άλλοι» δεν χρειάζεται απαραιτήτως να είναι συγγενείς, φίλοι ή γείτονες. Μπορούν επίσης να είναι άτομα με τα οποία απλώς νοιώθει έντονα συνδεδεμένος, μολονότι τους έχει μόνο ακουστά κι ούτε τους έχει δει ποτέ, πολύ λιγότερο δε έχει μιλήσει μαζί τους προσωπικά: αθλητές, καλλιτέχνες, πολιτικοί. Μπορεί να θαυμάζει κάποιους για το μεγαλείο, τη δύναμη και τη σοφία τους, ακόμη κι αν αυτοί είναι, όπως ο Χριστός, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια νεκροί. Μπορεί να συνεπαίρνεται από τα έργα και τα κληροδοτήματα άλλων ανθρώπων, από τα βιβλία τους, τη μουσική τους, τους πίνακες και τα γλυπτά τους. Δεν είναι καν ανάγκη να πρόκειται για ανθρώπους, μπορεί να είναι ζώα, όπως ένας σκύλος, μια γάτα ή ένα άλογο, που μπορούν με τον τρόπο τους, με τις ιδιαιτερότητες του σώματος ή του χαρακτήρα τους, να δώσουν σ’ ένα άτομο δύναμη ν’ αντέξει και ν’ αντιμετωπίσει τις πολύμορφες απειλές της εσωτερικής του σταθερότητας. Μπορεί ακόμα μια βαθιά πίστη να προστατεύει τον άνθρωπο απ’ όλες τις διαταραχές που προκαλούν οι φόβοι του στον εσωτερικό του κόσμο. Μπορεί να πιστεύει ότι υπάρχει κάτι που τον προστατεύει: ο θεός, η φύση, ο παντοδύναμος γιατρός με την άσπρη του τη μπλούζα, ο παντογνώστης καθηγητής πάνω στην ψηλή του έδρα…

Κι αν δεν μπορεί να πιστέψει σ’ όλα αυτά, του μένει εντέλει η πίστη στον εαυτό του. Για το αίσθημα που μας κατακλύζει όταν κατορθώνουμε να υπερνικήσουμε το φόβο μ’ ένα απ’ αυτά τα γιατρικά, έχουμε πολλές λέξεις: ανακούφιση, επιβεβαίωση, εμπιστοσύνη, ικανοποίηση, ευχαρίστηση, ευτυχία. Ταυτόχρονα νιώθουμε κι ένα αίσθημα ευγνωμοσύνης, σεβασμού και θαυμασμού απέναντι σ’ αυτό που βρήκαμε και που μας βοήθησε να ανακτήσουμε και πάλι σώα την καταρρέουσα εσωτερική τάξη στο μυαλό και το σώμα μας.

Το αίσθημα αυτό το ονομάζουμε καμιά φορά κιόλας αγάπη. 

Print Friendly

About The Author

Number of Entries : 146

Leave a Comment

COPYRIGHT 2013 © | YGEIASORAMA.GR | ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ GOCREATIONS.GR

Scroll to top