ΧΡΥΣΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ

Στα σκουπίδια, τα παλιοσίδερα και την ανακύκλωσή τους, θα αναφερθούμε στο παρόν άρθρο. Σκουπίδια σαν αυτά που βλέπουμε στους παραγεμισμένους κάδους, πεταγμένα στους δρόμους, στα ρέματα, στις παραλίες και εκεί ακόμα που δεν το περιμένουμε ότι θα τα βρούμε. Υπάρχουν ειδικοί που ασχολούνται με αυτά και μπορούν μάλιστα να τα μετατρέψουν σε χρυσάφι, όπως μας είπαν.

Συνάντησα το Δημήτρη Τόμπρο ανάμεσα, σε λόφους από παλιοσίδερα, γερανούς με τεράστιες δαγκάνες, εκσκαφείς, φορτηγά και σε έναν οργασμό θορύβου και δραστηριότητας. Ένας τύπος πληθωρικός και ανήσυχος που σου μιλάει και αντιλαμβάνεσαι ότι ταυτόχρονα ελέγχει τα πάντα που συμβαίνουν γύρω του. Ο Δημήτρης δεν ασχολείται με την ανακύκλωση στοχεύοντας μόνο το κέρδος. Αυτό το αντιλαμβάνεσαι όταν περνάς τη μεταλλική είσοδο, η οποία είναι ένα περίτεχνο και εντυπωσιακό γλυπτό. Εκείνο που τον κρατάει, εκείνο που θρέφει την ψυχή του σε αυτή τη δουλειά είναι η αγάπη του για το συγκεκριμένο υλικό, το σίδερο, και αυτό το βλέπεις από τα διάφορα άλλα διασκορπισμένα γλυπτά που ξεπροβάλουν ανάμεσα στους λόφους των παλιοσιδερικών. Επάνω στην οροφή του γραφείου του, δεσπόζει μια μεγάλη μεταλλική σφαίρα από μικρά συγκολλημένα μεταλλικά κομματάκια… Το σπίτι μου είναι γεμάτο γλυπτά που φτιάχνουμε με το φίλο μου το Δημήτρη το γλύπτη, και μου δείχνει έναν τύπο με μούσι και φόρμα σκαρφαλωμένο στην τεράστια μεταλλική κατασκευή που προορίζεται για τις μελλοντικές εγκαταστάσεις. Να μπεις στο site:www.clavieduson.com να δεις τη δουλειά του, μου λέει, πράγμα που έκανα και έμεινα έκπληκτος από τη ζωή, την κίνηση και τη χάρη που απέκτησαν τα παλιοσίδερα στα χέρια του.

…Από οχτώ χρονών δουλεύω το σίδερο, έχει γίνει δεύτερη φύση μου πια. …Στη γειτονιά μου, στο Αιγάλεω, άρχισα καθαρίζοντας το σιδεράδικο δίπλα στο σπίτι μου, όπου πήρα και τα πρώτα μαθήματα. Το σίδερο, και το μέταλλο γενικότερα, είναι ζωντανό και μπορείς με αυτό να φτιάξεις καλαίσθητα αντικείμενα, που να αξίζουν την προσοχή και το σεβασμό και όχι την απέχθεια που σου προξενούν και τους κινδύνους που εγκυμονούν όταν τα βλέπεις να ρημάζουν άψυχα, πεταγμένα στις άκρες του δρόμου. Ο Δημήτρης δεν αγαπάει μόνο τα μέταλλα, αγαπάει πρώτα απ’ όλα την καλαισθησία και είναι έμπρακτα υπέρμαχος της άποψης ότι, «τίποτε δεν πάει χαμένο», όλα μπορούν να βρουν τη θέση που τους αξίζει. Ακόμη και για τα σκουπίδια που κουβαλάμε στην ψυχή μας έκανε λόγο και δεν έκρυψε την απογοήτευσή του, ορίζοντας, κατά προτεραιότητα, τόσο τις δικές του ευθύνες όσο και των συμπολιτών του, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κρατικών κυβερνώντων. Θεωρεί απαράδεκτο το πιο όμορφο σημείο στην πόλη της Κέρκυρας να χρησιμοποιείται για πάρκινγκ. Στη μεγαλύτερη πλατεία της Ελλάδας, με τόσο πολιτιστικό πλούτο τριγύρω, ο ήλιος αντανακλά επάνω στις λαμαρίνες των αυτοκινήτων ακριβώς στο κέντρο αυτού του μεγαλείου. Θεωρεί επίσης απαράδεκτο το κρύψιμο της θέας του παλαιού φρουρίου από τα σταθμευμένα τουριστικά λεωφορεία. Νιώθει προσβεβλημένος σαν πολίτης, που ένας πανέμορφος χώρος σαν το Μον Ρεπό, με σπάνια χλωρίδα αλλά και με αρχαία μνημεία, να βρίσκεται υπό καθεστώς εγκατάλειψης. Με το καρνάγιο μου λέει τα έμαθες; Πάνε να το κλείσουν, αν είναι ποτέ δυνατόν! Υπάρχει καρνάγιο στο νησί που φτιάχνονται ξύλινες βάρκες με τον παραδοσιακό τρόπο και θέλουν να το κλείσουν!

Με τα σκουπίδια, του λέω, τι γίνεται με τα σκουπίδια και τα παλιοσίδερα, προσπαθώντας να τον επαναφέρω πριν αρχίσει να τα βάζει με θεούς και δαίμονες.

Όλα τα σκουπίδια ανακυκλώνονται, μου λέει, το ξύλο το αλέθεις και το κάνεις πρώτη ύλη, το ίδιο και τα υφάσματα, το πλαστικό το ξανακάνεις χρήσιμη πλαστική ύλη, το γυαλί το ξανακάνεις γυαλί, το μέταλλο – μέταλλο, σε όλα μπορείς να δώσεις νέα μορφή και χρησιμότητα. Δεν χρειάζεται να πετάμε τίποτε, τα οργανικά σκουπίδια, όπως ξύλα, αποφάγια κ.α., υπάρχει ένα σκουλήκι το California Worm, που τα τρώει. Καταναλώνει μια φορά το βάρος του και τα περιττώματα που αποβάλλει, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν κοπριά, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αγροτική καλλιέργεια. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι το κράτος και η τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβουν πρωτοβουλίες, ναδιαμορφώσουν χώρους συγκομιδής (κάδους), ώστε να μπορεί ο πολίτης να διαχωρίζει τα σκουπίδια του και να τα πετάει στους ανάλογους. Στη συνέχεια εγώ -και άλλοι σαν και μένα –μπορούμε να αναλάβουμε όλη την υπόλοιπη δουλειά!

Αν υπάρχει αυτή η δυνατότητα τότε γιατί όλος αυτός ο θόρυβος με τους ΧΥΤΑ και γενικότερα τις χωματερές, γιατί δεν αναλαμβάνεις τη διαχείριση να τελειώνουμε;

Προσπάθησα πολλές φορές να συζητήσω το πρόβλημα και τις δυνατότητες επίλυσης με την τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά δεν υπήρχε ανταπόκριση. Δεν υπάρχει κράτος στην Ελλάδα ο καθένας κοιτάζει πώς θα επωφεληθεί ο ίδιος μέσα από οποιοδήποτε νέο εγχείρημα.

Δυστυχώς αυτή είναι η ελληνική πραγματικότητα, οπότε και εσύ περιορίστηκες στα μέταλλα. Πόσο καιρό λειτουργεί ο χώρος διαχείρισης; Ξεκίνησα πριν τέσσερα χρόνια και μετά από πολλές γραφειοκρατικές και χρονοβόρες διαδικασίες, κατάφερα πριν δύο χρόνια να ολοκληρώσω τις απαραίτητες άδειες για να λειτουργώ με βάση τις προδιαγραφές που απαιτούνται από τη νομοθεσία της Ε.Ε. Προσπαθώ ακόμα να αναβαθμίσω τη δουλειά μου στεγάζοντας έναν χώρο 250 τ.μ. ,ώστε να πάρω άδεια από την ISO (Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας), και γι’ αυτό χρειάζεται να δημιουργήσω ανάλογες προϋποθέσεις, δρόμους πρόσβασης για ανθρώπους με ειδικές ανάγκες, χώρους αναμονής, αποδυτήρια, τουαλέτες, αλλά θέλω να φτιάξω και στεγασμέναδιαλυτήρια μετάλλων, χώρο και συνεργεία για τα μηχανήματά μου και άλλες ανάγκες.

Θέλω δύο χρόνια να ολοκληρώσω το χώρο μου και να νιώθω ικανοποιημένος, και αυτό γιατί δεν με βοηθάει το κράτος. Περιμένω τώρα με τα νέα προγράμματα ΕΣΠΑ μήπως καταφέρω και πάρω κάποια επιδότηση.

Βλέπω ανθρώπους να εργάζονται, πόσους απασχολείς και τι κάνουν;

Τα άτομα που βλέπεις κάνουν τη διαλογή, ξεχωρίζουν τα σίδερα, τα αλουμίνια, το χαλκό, τον μπρούτζο, γιατί πρέπει να αποσταλούν στο εργοστάσιο ανακύκλωσης διαλεγμένα. Έξι άτομα με πλήρη απασχόληση εργάζονται εδώ σαν διαλογείς, οδηγοί, χειριστές μηχανημάτων κ.α.

Η ώρα πήγε τέσσερις και ο Δημήτρης με άφησε για λίγο μόνο και πήγε τρέχοντας να προλάβει τους εργαζόμενους που σχόλαγαν, να τους πει για το αυριανό τους πρόγραμμα. Βγήκα από το γραφείο του και είδα απέξω τον κυρ. Γιώργο – τον πατέρα του Δημήτρη – να κάθεται στη σκιά με ένα σφυρί και ένα καλέμι, και να αφαιρεί υπομονετικά τα χάλκινα σύρματα από κάτι χαλασμένα πηνία. Ψιλοδουλειά, λέει ο κυρ Γιώργος, θέλει υπομονή, κάποιος πρέπει να την κάνει. Πιο κει, λόφοι από συμπιεσμένα στην πρέσα αλουμίνια,κουτάκια από αναψυκτικά είναι, αυτά που πετάνε στους μπλε κάδους, μου λέει. Κάπου εδώ πρέπει να είναι και το αυτοκίνητό μου, του λέω και του δείχνω το λόφο με τα τσαλακωμένα σε τετράγωνους κύβους αυτοκίνητα, που είχα φέρει πριν κανά μήνα. Αυτό έχει γίνει ρολς ρόυς από τότε, μου απαντάει. Στη στιγμή να σου και ο Δημήτρης με το γρήγορο βηματισμό και τα ανήσυχα και κατάμαυρα χέρια του δουλευτή. Υπάρχει κάποιο αντάλλαγμα, τον ρωτάω, για όποιον φέρει μια χαλασμένη συσκευή; Υπάρχει κάποιο ποσό ανάλογα με το βάρος και την ποιότητα του μετάλλου, δεν είναι όμως αυτό για το οποίο θα άξιζε τον κόπο να φέρει κανείς την παλιά του συσκευή αλλά το γεγονός ότι πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως έχουμε ανάγκη να ανακυκλώνουμε, για να διατηρήσουμε το περιβάλλον καθαρό και να κάνουμε οικονομία στους πόρους και τα αποθέματα της γης που καταληστεύουμε. Η γη είναι ζωντανός οργανισμός και δεν περιέχει κανένα άχρηστο υλικό, αυτό είναι που έχει τη μεγαλύτερη αξία. Όταν πρωτοήρθα στην Κέρκυρα, έβγαινα με το γερανό και μάζευα εγκαταλειμμένα αυτοκίνητα καθαρίζοντας το νησί από τη σαβούρα που έβλεπες παντού γύρω σου. Τώρα ασχολούμαι κυρίως με τη διαχείριση, γιατί είναι μεγάλο το άνοιγμα της συγκομιδής, και χωρίς κρατική ενίσχυση δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα. Γι αυτό καλούμε όσους έχουν άχρηστα ανακυκλώσιμα υλικά, όπως υπολογιστές, τηλεοράσεις, κουζίνες, ψυγεία, πλυντήρια, αυτοκίνητα και οποιοδήποτε υλικό που αποτελείται από πλαστικό και μέταλλο, να μας τα φέρνουν για ανακύκλωση, για να γλιτώσουμε τόσο το περιβάλλον όσο και την ποιότητα της ζωή μας από τα σκουπίδια.

Του ευχήθηκα καλή επιτυχία και έφυγα από το χώρο συγκομιδής σκεφτόμενος την υπερ-καταναλωτική μας διάθεση. Δεν μας περισσεύει λίγος χρόνος να αφουγκραστούμε τη ζωή, δεν γνωρίζουμε τι και ποιοι είμαστε. Αυτή είναι η συναισθηματική μας πείνα που μας κάνει ασυνείδητους καταναλωτές που πασχίζουν εναγωνίως να καλύψουν αυτό το συναισθηματικό κενό. Γι’ αυτό προτείνουμε ανακύκλωση τόσο στα υλικά σκουπίδια, όσο και σε αυτά που γεμίζουν την ψυχή μας και λειτουργούν σαν εμπόδια στη θέασή της. Γιατί μπορούμε, αν θέλουμε, να μετατρέψουμε τα σκουπίδια σε χρυσάφι, αρκεί να θέλουμε.