You Are Here: Home » Αρθρα » Βότανα και Ανοσοποιητικό Σύστημα

Βότανα και Ανοσοποιητικό Σύστημα

Γράφει ο Νίκος Σαμαρίδης – N. Ph. D. Βοτανολόγος ΑΠΘ, Διατροφολόγος M.Sc

O θεός δημιούργησε φάρμακα που φύονται στη γη… κι όποιος είναι σοφός δεν θα τα αποφεύγει.

– απόκρυφα, εκκλησιαστής 34,4

 

Τα τελευταία χρόνια, το Ανοσοποιητικό Σύστημα αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία για τον άνθρωπο. Αυτό οφείλεται στην εκρηκτική διάδοση παθήσεων του Ανοσοποιητικού συστήματος π.χ. γρίπη, αλλεργίες, λοιμώξεις, αυτοάνοσες παθήσεις, αλλεργικά νοσήματα, καρκίνος κ.α.

Κύρια όργανα του ανοσοποιητικού συστήματος είναι: Ο ερυθρός μυελός των οστών, οι λεμφαδένες και τα λεμφογάγγλια, ο σπλήνας, οι πλάκες Πεγιέ στο έντερο και ο θύμος αδένας. Οι θαυμάσιες πληροφορίες που μας δίνει η ανοσολογία φωτίζουν τη μεγάλη πολυπλοκότητα, τη βιοχημική σημασία του σώματος, και τους φυσιολογικούς ανοσολογικούς μηχανισμούς, που είναι τα διάφορα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, με ιδιαίτερη έμφαση στα Β και Τ λεμφοκύτταρα, τα κύτταρα φυσικούς φονιάδες (NK cells) κ.α. σύμφωνα με τον καθηγητή παθολογίας – ανοσολογίας Μιχάλη Δανιηλίδη στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Για την κατανόηση των φυσικών ανοσολογικών μηχανισμών έχουμε την ειδική και μη ειδική ανοσολογική άμυνα του οργανισμού καθώς και τη χυμική και την κυτταρική. Στην ειδική κυτταρική ανοσοαπάντηση συμμετέχουν ενεργά –Τ λεμφοκύτταρα αντιγόνα, ενώ στην ειδική χυμική ανοσολογική αντίδραση συμμετέχουν ενεργά –Β λεμφοκύτταρα – αντιγόνα αντισώματα. Τα αντισώματα ανοσοσφαιρίνες (πρωτεΐνες) κυρίως του τύπου Ιg προσφέρουν την αντιμικροβιακή άμυνα του οργανισμού. Στην μη ειδική ανοσολογική άμυνα (χυμική) συμμετέχουν κυρίως βιοχημικοί παράμετροι π.χ. υδροχλωρικό οξύ, ένζυμα, εκκρίσεις οργάνων, λυσοζύμες, ιντερφερόνες, ιντερλευκίνες και φαγοκύτταρα, ΝΚ cells και έχουμε κυτταρόλυση. Στη μη ειδική ανοσολογία (κυτταρική φάση) συμμετέχουν μακροφάγα (πολυμορφοπύρηνα κ.α.). και έχουμε φλεγμονή – φαγοκυττάρωση – ανοσοαπάντηση.

Για την ολιστική προσέγγιση πρέπει να κατανοήσουμε τη βιολογική βάση της ανοσίας: Ανοσία είναι η ικανότητα των έμβιων όντων να παραμένουν απρόσβλητα απο μια ορισμένη ασθένεια.

Τεχνητή και φυσική ανοσία

Η βοτανική ιατρική θα είναι εξίσου περιορισμένη με τη συμβατική (αλλοπαθητική) Ιατρική, αν τη χρησιμοποιήσουμε μόνο για να επηρεάσουμε ή ενισχύσουμε τα ανοσοκύτταρα κύτταρα –Β, -Τ λεμφοκύτταρα και τα κύτταρα φυσικούς φονιάδες Ν.Κ. (φρουρούς του ανοσολογικού μηχανισμού).

Είναι ευνοϊκό για να κατανοήσουμε τα παρακάτω, αν δούμε την ανθρώπινη ανοσία όχι μόνο απο ιατρική άποψη αλλά και απο οικολογική. Τότε γίνεται φανερό ότι το ανοσολογικό σύστημα είναι ένα ζωντανό μέρος της διασύνδεσης ανάμεσα στο άτομο και τον κόσμο. Η ¨ανοσία¨ δεν καλείται να αντισταθεί στο ¨κακό και επικίνδυνο¨ περιβάλλον.

Όλο το φαινόμενο της ανοσίας έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

– Αρμονία και όχι αντίσταση

– Δυναμικοί χοροί και όχι φραγμοί.

Η ανθρώπινη ανοσία είναι η οικολογία στην δράση.

Είναι μια σχέση σε κατάσταση συνεχούς ροής και αλλαγής.

Είναι ένα σημείο διασύνδεσης ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό μας περιβάλλον Γαία.

Είναι το σημείο διασύνδεσης ανάμεσα στην έρημο και τη σαβάνα, το τροπικό δάσος και το βουνό, το δάσος και το λιβάδι, είναι ό,τι πρόκειται για μέρη όπου συμβαίνουν πολλά φαινόμενα οικολογικής αλληλεπίδρασης και εναρμόνισης. Αυτές οι μεταβατικές ζώνες διευκολύνουν τη λεπτή ρύθμιση της υγείας της βιόσφαιρας.

Με τον ίδιο τρόπο, στην ανθρώπινη οικολογία το ανοσοποιητικό σύστημα είναι το σημείο διασύνδεσης όπου ένα πλέγμα διαδικασιών και διεργασιών επιτρέπει τη ροή προς τα μέσα και προς τα έξω ταυτόχρονα, επιτρέπει την αντίσταση και την επαφή μαζί. Αν συγκεντρώσουμε την προσοχή μας στην μία μόνο πλευρά αυτού του σημαντικού ¨διαλόγου¨ χάνουμε το βαθύτερο νόημά του και υποβαθμίζουμε τη σημασία του. Η ανοσία είναι μια εκδήλωση της Ομοιόστασης, μιας γενικής έννοιας που περιγράφει τις υπέροχες οργανικές διαδικασίες (ρυθμιστικές) που διατηρούν την εσωτερική ομοιόσταση που χαρακτηρίζει τη Γαία (π.χ. γρίπη πουλερικών, χοίρων, τυφώνας Εl Ninio, Κατρίνα κ.α.). Η ανοσία είναι μια σχέση όπου η ίδια η φύση της σχέσης παίζει ένα ρόλο στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Έτσι ο θεραπευτής πρέπει να διερευνήσει τις σχέσεις του ασθενούς με τον κόσμο σε όλα τα επίπεδα, απο τις τροφές που τρώει και τους ανθρώπους που αγαπά (ή μισεί), μέχρι τη σχέση που έχει με τη φύση. Η ολιστική προσέγγιση της ανοσίας εξετάζει όλες τις πλευρές τις ζωής:

-Σωματική υγεία και αρμονία

-Συναισθηματική ευεξία

– Νοητικός οραματισμός και προοπτική

-πνευματική ζωτικότητα.

Οι δυνατότητες των βοτάνων

Τα βότανα μπορούν να χρησιμοποιηθούν με πολλούς τρόπους για να ενισχύσουν τη ζωτικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, (παράδοση – σύγχρονη – κλινική φυτοθεραπεία). Οι διάφορες βοτανολογικές παραδόσεις, με τις μοναδικές πολιτισμικές τους ρίζες και εκφράσεις, έχουν να προσφέρουν πολύτιμες γνώσεις γύρω απο την αγωγή και τη χρήση ειδικών βοτάνων για τον οργανισμό.

Η βοτανική ιατρική είναι οικολογική ιατρική. Τα βότανα ενεργοποιούν την ανοσία, αλλά τα περισσότερα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ρυθμιστές της, αφού επιτρέπουν στις φυσικές αντιδράσεις του σώματος να λειτουργούν με μεγάλη ευκαμψία, όταν αντιμετωπίζουν μια πάθηση.

Η ολιστική προσέγγιση εκφράζετε άριστα με την ενορατική σύνθεση της Κινέζικης και Δυτικής βοτανολογίας (εμπνευστής Christopher Hops) και αντικείμενο της φυσιοδιφικής έρευνάς μου. Όλοι οι πολιτισμοί στη διάρκεια της ιστορίας –μέχρι πρόσφατα – χρησιμοποιούν τα θεραπευτικά φυτά σαν βάση της ιατρικής τους άμεσα ή έμμεσα ( φάρμακα απο βοτάνια). Οι δυνατότητες των βοτάνων για ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος είναι μια ακόμη περίπτωση στην οποία οι παραδοσιακές γνώσεις επιβεβαιώνονται απο τη σύγχρονη φαρμακολογία.

Έρευνες αποδεικνύουν οτι ένας όλο και μεγαλύτερος αριθμός βοτάνων έχουν σημαντικές ανοσοποιητικές επιδράσεις τόσο σε εργαστηριακό όσο και σε κλινικό περιβάλλον.

Κάθε πολιτισμός έχει μια βασική θεραπευτική χλωρίδα απο την οποία επέλεγε τα ιάματά του. Αυτό το φάσμα των φυτών ποικίλει απο περιοχή σε περιοχή ανάλογα με το τοπικό οικοσύστημα. Είναι αξιοσημείωτο όμως οτι, αν εξετάσουμε διάφορες περιοχές της Γης π.χ. Ουαλία, Ν. Ινδία, τους κάμπους της Β. Αμερικής, τη Μεσόγειο ή οποιαδήποτε άλλη περιοχή, θα βρούμε βότανα με ¨ισοδύναμες δράσεις¨. Η σύνθετη μέθοδος τουChristopher Hops εντοπίζει τρία επίπεδα βοτανικής δραστηριότητας.

α) Βαθιά ανοσοποιητική ενεργοποίηση.

Έχουμε επηρεασμό της ανοσοποίησης μέσα στους ίδιους τους ιστούς του οργανισμού απο φυτά που ονομάζονται “βαθιοί ανοσοποιητικοί ενεργοποιητές”.

Έρευνες έδειξαν ότι κλειδί του ανοσοποιητικού ρόλου μπορεί να είναι κάποια ενεργά συστατικά π.χ. σαπωνίνες, πολυσακχαρίτες κ.τ.λ.. Τα βότανα όμως δρουν σαν βιολογικές ολότητες (συνέργεια όλων των συστατικών) και όχι απλώς σαν φορείς κάποιων μεμονωμένων ενεργών συστατικών. Αυτοί οι ανοσορρυθμιστές ενεργούν πάνω στην κυτταρική βάση της ανθρώπινης ανοσοποιητικής αντίδρασης.

Μερικοί σημαντικοί ανοσορρυθμιστές είναι:

-Astragalus membranaceous: Διουρητικό, αγγειοδιασταλτικό, υποτασικό και τονωτικό.

Χρήση: Ρίζα 6-9 γρ σε αφέψημα

– Schizandra chinensis: Τονωτικό, για το κεντρικό νευρικό σύστημα, διεγερτικό του αναπνευστικού .

Χρήση: Καρποί 6-9 γρ σε αφέψημα

Παράλληλα με τη ρύθμιση του Ανοσοποιητικού συστήματος, θα βοηθούσε η γενική ενίσχυση της υγείας με βότανα π.χ. τα τονωτικά πικρά, τα εξομαλυντικά, ήπιας ενίσχυσης της απέκκρισης και της αποτοξίνωσης.

β) Επιφανειακή ανοσοποιητική ενεργοποίηση

Ενίσχυση της αντίδρασης του οργανισμού στους παθογόνους οργανισμούς με διέγερση και παραγωγή (-Β –Τ λεμφοκύτταρα & λευκά αιμοσφαίρια), χρήσιμα στις λοιμώξεις και παρασιτώσεις π.χ. Echinacea, Θούγια, Καλέντουλα, Σκόρδο.

γ) “προσαρμογόνα” ή ορμονικοί ρυθμιστές.

Τα βότανα αυτής της ομάδας λειτουργούν μέσα απο μια ορμονική ρύθμιση της ανοσοποιητικής αντίδρασης. χωρίζονται σε δύο ομάδες:

1) Γνήσια προσαρμογόνα που λειτουργούν μέσα από επινεφρίδια και το γενικό σύνδρομο προσαρμογής, π.χ. Eleutherococcus senticosus, Τζίνσενγκ Σιβηριανό, Panax spp, Κορεάτικο και Αμερικάνικο Τζίνσενγκ.

2) Βότανα που επηρεάζουν τους άλλους ενδοκρινείς αδένες, π.χ. Φύκος, Μποράγκο, Διοσκορέα.

Σε αυτό το αρχικό στάδιο των ερευνών πάνω στους φυτικούς ανοσορρυθμιστές και τα προσαρμογόνα, έχουμε κυρίως βότανα απο την Ανατολή (Κίνα, Ινδία).

Αυτό συμβαίνει επειδή έρευνες πάνω στην φυτοανοσολογία κάνουν κυρίως επιστήμονες του ανατολικού κόσμου και έτσι ερευνούν επί το πλείστον τα δικά τους φυτά.

Αν οι δυτικοί επιστήμονες ερευνούσαν τα βότανα της δύσης θα ανακάλυπταν τα ¨ισοδύναμα ανοσοφυτά¨. Στην Ελλάδα μελέτες και έρευνες μας δίνουν το παρακάτω δειγματολογικό πίνακα φυτών που ενισχύουν το αμυντικό σύστημα (κλινική φυτοθεραπεία Καβαγιά).

Aristοlohia Clematis (Αριστολόχια) και Betula Pybescens (Σημύδα): Διεγείρουν τα μακροφάγα.

Cynara Scolymus (αγκινάρα): Διεγείρει την παραγωγή ανοσοσφαιρινών

Mentha Sylvestris: Διεγείρει την παραγωγή IgΜ

Rosa Canina (Αγριοτριανταφυλλιά): Ενδυναμώνει την ανεπάρκεια του ανοσοποιητικού συστήματος σε παιδιά.

Salvia Officinalis (Φασκόμηλο): Διεγείρει την παραγωγή IgA

Τέλος, ένα σχήμα βοήθειας απο την “παραδοσιακή θεραπευτική” είναι για:

1) Διαταραχή λεμφαδένων: μασάζ με αλοιφή Καλέντουλας ή λάδι Υπερικού (Φωτοευαισθησία: μην εκτίθεστε στον ήλιο μετά την επάλειψη με λάδι Υπερικού )

Αφέψημα: Καλέντουλα, Πολυκόμπι, Αχίλλεια, Τσουκνίδα

2) Για εξωτερικούς όγκους, νεοπλασίες, έλκη: Κατάπλασμα με φρέσκα φύλλα πεντάνευρου, τσάι πολυκόμπι, χυμός οξαλίδας.

 

Βιβλιογραφία

Η νέα ολιστική Βοτανοθεραπεία David Hoffmann (εκδ. Διόπτρα)

Υγεία απο το φαρμακείο των Θεών, Μαρία Τρέμπεν (εκδ. Κέδρος)

Κλινική Φυτοθεραπεία – Αρωματοθεραπεία Α. Καβαγιάς MD. PH. D. (εκδ. Λίτσας)

The Herb Society΄ s complete medical Herbal, Penelope Ody

15ο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Ανοσολογίας

Holistic Life www.holisticlife.gr

Print Friendly

About The Author

Number of Entries : 146

Leave a Comment

COPYRIGHT 2013 © | YGEIASORAMA.GR | ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ GOCREATIONS.GR

Scroll to top